Grafiek: woning en financiering

Deze grafiek toont per jaar wat de woningen van het huishouden kosten: de aflossing, de rente en het fiscaal voordeel van de eigenwoningregeling. Zo laat je in één beeld zien hoe de maandlast of jaarlast zich ontwikkelt, wanneer de renteaftrek stopt en hoeveel restschuld er aan het einde van het plan overblijft.

Hoe je de grafiek leest

Elk jaar is één staaf. Onderin staat de aflossing, daarboven de rente en in de netto weergave staat het fiscaal voordeel in geel bovenop de staaf. De bovenkant van de staaf is dus de bruto last: aflossing plus bruto rente. Het gele deel is het stuk dat je via de belasting terugkrijgt.

Alleen woningen met een financiering komen in deze grafiek. Een woning zonder hypotheek en een huurwoning krijgen geen staaf. Zijn er helemaal geen financieringen, dan blijft de grafiek leeg.

Bruto of netto

Met de knoppen Bruto en Netto boven de grafiek kies je welk bedrag de rente laat zien. Netto is de standaard: het fiscaal voordeel wordt dan van de rente afgetrokken en apart als geel blok getoond. In de bruto weergave verdwijnt het gele blok en zie je de volledige rente.

Per maand of per jaar

Met Per maand en Per jaar wissel je tussen de jaarlast en de maandlast. Bij Per maand wordt gedeeld door het aantal maanden dat de hypotheek in dat jaar daadwerkelijk loopt, niet altijd door twaalf. Start of eindigt een financiering halverwege het jaar, bijvoorbeeld door een aankoop of verkoop in het scenario, dan blijft de maandlast dus vergelijkbaar met de andere jaren.

Woningen aan- en uitzetten

Boven de grafiek staat per woning een knop om te filteren. Zet een woning uit en de bedragen van die woning verdwijnen uit de staven, de tooltip en de totalen. De kleuren veranderen niet: alle woningen gebruiken dezelfde groene basiskleur, want in deze grafiek gaat het om de last, niet om het onderscheid tussen woningen.

Zet je de Gegroepeerd knop rechtsboven uit, dan valt elke woning uiteen in de losse financieringen, elk met een eigen tint. De tooltip toont dan bovendien per hypotheek de onderliggende bedragen, zolang er meer dan één financiering in beeld is.

Hoe het fiscaal voordeel wordt bepaald

Het fiscaal voordeel is het verschil in de box 1 belasting van het hele huishouden met en zonder de eigenwoningregeling: dus inclusief eigenwoningforfait, aftrekbare kosten en aftrekbare hypotheekrente tegenover een berekening waarin die volledig wegvalt. Het voordeel wordt op huishoudniveau berekend en daarna verdeeld over de financieringen naar hun aandeel in de aftrekbare box 1 rente van dat jaar.

Daaruit volgt een paar dingen die goed zijn om te weten:

• Het voordeel volgt het scenario. Bouw je het inkomen af of laat je het pensioen eerder ingaan, dan daalt het voordeel mee, omdat het tarief waartegen de rente aftrekbaar is verandert.
• Een financiering in box 3 heeft geen aftrekbare rente en krijgt dus geen voordeel, terwijl de rente wel in de staaf staat.
• Zijn er twee woningen die in hetzelfde jaar beide aftrekbare rente hebben, dan wordt het ene voordeel over beide verdeeld. Ze claimen het dus niet allebei volledig.
• Het voordeel wordt afgetopt op de bruto rente, zodat de netto rente nooit negatief kan worden.
• Is er in een jaar geen eigen woning met aftrekbare rente, dan is er geen voordeel.

Bankspaarhypotheek

Bij een bankspaar- of spaarhypotheek los je niet af, maar bouw je kapitaal op. De inleg staat daarom in de grafiek als Inleg SEW en stapelt in hetzelfde blok als de aflossing. De schuld blijft in die jaren gelijk, want de inleg gaat naar de opbouw en niet naar de schuld. Mengt een plan beide vormen, dan zie je in de tooltip zowel Aflossing als Inleg SEW.

Wat er in de tooltip staat

Per jaar zie je de bruto rente, het fiscaal voordeel, de netto rente, de aflossing en eventueel de inleg SEW, met daaronder het totaal. In de bruto weergave valt het fiscaal voordeel weg en zie je alleen rente, aflossing en het totaal. Bovenaan staat het jaar met de leeftijden van de personen in het huishouden.

Markeringen boven de grafiek

De markeringen laten de momenten zien die de last veranderen: rente aftrekbaar tot deze datum voor het einde van de dertigjaarstermijn, hypotheek afgelost aan het einde van de looptijd, en bij een woningmutatie in het scenario de aankoop en de verkoop.

Bij een aflossingsvrije hypotheek verschijnt de markering hypotheek afgelost alleen als je bij de scenario instellingen hebt ingesteld dat de restschuld aan het einde van de looptijd wordt afgelost. Zonder die instelling loopt de schuld door en zou de markering onjuist zijn.

Restschuld

De restschuld staat niet in de staven, maar als los getal onder de grafiek: Restschuld in het laatste jaar van het plan. Wordt een woning in het scenario verkocht, dan wordt de hypotheek uit de opbrengst afgelost en gaat de restschuld in dat jaar naar nul. Ook een aflossing van een aflossingsvrije hypotheek aan het einde van de looptijd zet de restschuld op nul.

Woning kopen of verkopen in het scenario

Stel je bij de scenario instellingen woning een verhuizing, verkoop of aankoop in, dan loopt dat automatisch mee in deze grafiek. Elke financiering wordt begrensd op de periode waarin hij echt loopt: de hypotheek van de verkochte woning stopt op de verkoopdatum, de financiering van de nieuwe woning start op de aankoopdatum, en een overbruggingskrediet wordt op de verkoopdatum afgelost. Ook de woningen en financieringen die je alleen voor dit scenario toevoegt staan in de grafiek.

Totalen onder de grafiek

Onder de grafiek staan de totale rente en de totale aflossing over de looptijd van het plan, plus het totale fiscaal voordeel als daar sprake van is, en de restschuld in het laatste jaar. Zoom in op een periode om het subtotaal over die jaren te zien. De restschuld blijft daarbij staan op het laatste jaar van het plan, omdat dat een momentopname is en geen som.

Gegevens updaten

Onder de grafiek staan de woningen met daaronder hun financieringen, zodat duidelijk is welke hypotheek bij welke woning hoort. Klik op de drie puntjes (•••) bij een woning of financiering, update de gegevens, en het plan werkt direct bij.